Nên thành lập doanh nghiệp hay hộ kinh doanh khi bắt đầu khởi nghiệp?

Doanh nghiệp hay hộ kinh doanh đều là các hình thức hoạt động kinh doanh rất phổ biến hiện nay. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm, nhược điểm riêng. Bài viết sau đây sẽ so sánh ưu nhược điểm của hai hình thức kể trên để bạn đọc có thể đưa ra lựa chọn phù hợp khi bước đầu khởi nghiệp.

Nen Thanh Lap Doanh Nghiep Hay Ho Kinh Doanh Khi Bat Dau Khoi Nghiep

Tìm hiểu chung về các hình thức hoạt động kinh doanh

Hình thức công ty (doanh nghiệp)

Doanh nghiệp (công ty) là một hình thức hoạt động kinh doanh, có tư cách pháp nhân, có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh. Doanh nghiệp hiện nay được ghi nhận có các loại hình như sau: Công ty TNHH một thành viên, công ty TNHH hai thành viên trở lên, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Hình thức doanh nghiệp phù hợp với hoạt động kinh doanh có quy mô từ nhỏ đến lớn, mang tính chuyên nghiệp và có cơ cấu tổ chức khá phức tạp.

Hình thức doanh nghiệp có đặc điểm là có tài sản tương đối tách biệt với tài sản của chủ doanh nghiệp (trừ doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh). Do đó, doanh nghiệp chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi số vốn góp vào công ty. Ngoài ra, doanh nghiệp có con dấu riêng, được quản lý và sử dụng trong các giao dịch để đảm bảo tính pháp lý một cách rõ ràng.

Với hình thức doanh nghệp, các cá nhân, tổ chức có thể hoạt động kinh doanh đa ngành nghề với quy mô lớn, chuyên nghiệp hơn. Doanh nghiệp có thể tuyển dụng nhiều lao động và không bị giới hạn về số lượng lao động. Doanh nghiệp được xuất hóa đơn VAT và dễ dàng huy động vốn từ các cá nhân, tổ chức khác.

Có thể khái quát về ưu nhược điểm của hình thức doanh nghiệp như sau:

  • Ưu điểm: Có tư cách pháp nhân (ngoại trừ doanh nghiệp tư nhân), quy mô kinh doanh rộng, không giới hạn số lượng lao động và ngành nghề kinh doanh, dễ dàng huy động vốn từ bên ngoài và mở rộng phạm vi sản xuất kinh doanh thông qua việc thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh. Chủ sở hữu chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty (trừ doanh nghiệp tư nhân), không phải lấy tài sản cá nhân để chịu trách nhiệm cho nghĩa vụ của công ty. Đặc biệt, đối với hoạt động bán hàng, doanh nghiệp đáp ứng được nhu cầu xuất hóa đơn giá trị gia tăng (hóa đơn đỏ) cho khách hàng và được khấu trừ 10% thuế giá trị gia tăng.
  • Nhược điểm: Chế độ kế toán phức tạp đòi hỏi phải đúng luật, đúng hạn, đúng chuẩn mực kế toán. Doanh nghiệp phải đóng nhiều loại thuế với mức thuế suất cao (ví dụ: doanh nghiệp phải đóng 20% thuế thu nhập doanh nghiệp nếu kinh doanh có lãi mỗi năm), phải thực hiện đúng và đầy đủ các chính sách cho người lao động như thai sản, bảo hiểm…

Tham khảo: Dịch vụ thành lập công ty trọn gói

Hình thức Hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh cá thể là hình thức kinh doanh có quy mô nhỏ, đơn giản, dễ quản lý. Hình thức này phù hợp với những cá nhân hoặc hộ gia đình có nhu cầu kinh doanh nhỏ lẻ như các cửa hàng tạp hóa, các kiot bán hàng, cửa hàng tại chợ,… Hộ kinh doanh thường không kinh doanh đa dạng ngành nghề như hình thức doanh nghiệp mà chỉ  kinh doanh trong một số lượng giới hạn một vài ngành nghề.

Hình thức này không cần con dấu tròn pháp nhân cũng như không cần xuất hóa đơn giá trị gia tăng (VAT). Ví dụ: Mở cửa hàng tạp hóa; salon gội đầu, cắt tóc; cho thuê nhà ở; cửa hàng ăn uống… Cá nhân, hộ gia đình có thể thực hiện thủ tục đăng ký hộ kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp quận/huyện.

Có thể khái quát về ưu nhược điểm của hình thức hộ kinh doanh như sau:

  • Ưu điểm: Có tư cách pháp nhân (ngoại trừ doanh nghiệp tư nhân), quy mô kinh doanh rộng, không giới hạn số lượng lao động và ngành nghề kinh doanh, dễ dàng huy động vốn từ bên ngoài và mở rộng phạm vi sản xuất kinh doanh thông qua việc thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh. Chủ sở hữu chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty (trừ doanh nghiệp tư nhân), không phải lấy tài sản cá nhân để chịu trách nhiệm cho nghĩa vụ của công ty. Đặc biệt, đối với hoạt động bán hàng, doanh nghiệp đáp ứng được nhu cầu xuất hóa đơn giá trị gia tăng (hóa đơn đỏ) cho khách hàng và được khấu trừ 10% thuế giá trị gia tăng.
  • Nhược điểm: Chế độ kế toán phức tạp đòi hỏi phải đúng luật, đúng hạn, đúng chuẩn mực kế toán. Doanh nghiệp phải đóng nhiều loại thuế với mức thuế suất cao (ví dụ: doanh nghiệp phải đóng 20% thuế thu nhập doanh nghiệp nếu kinh doanh có lãi mỗi năm), phải thực hiện đúng và đầy đủ các chính sách cho người lao động như thai sản, bảo hiểm…

So sánh ưu nhược điểm, lựa chọn doanh nghiệp hay hộ kinh doanh

Tiêu chí Doanh nghiệp Hộ kinh doanh
Thủ tục đăng ký Phức tạp, cần nhiều giấy tờ, tài liệu Đơn giản hơn
Tư cách pháp lý Có tư cách pháp nhân (từ doanh nghiệp tư nhân)

(Có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và con dấu riêng)

Không có tư cách pháp nhân

(Có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và Giấy chứng nhận mã số thuế)

Trách nhiệm pháp lý Chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn điều lệ đã đăng ký (trừ doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn) Chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của chủ hộ kinh doanh.
Chế độ kế toán – thuế – Được xuất hóa đơn VAT (hóa đơn đỏ), được khấu trừ thuế VAT và khấu trừ các chi phí hoạt động.

– Nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo lợi nhuận sau khi đã khấu trừ các chi phí hoạt động.

– Thực hiện các thủ tục kế toán – thuế khá phức tạp, đòi hỏi chuyên môn cao.

– Phải nộp tờ khai hàng quý, hàng năm, các báo cáo tài chính và tờ khai quyết toán thuế,…

 

– Không xuất hóa đơn VAT, không được khấu trừ thuế GTGT.

– Nộp thuế cố định hàng tháng (thuế khoán), không được khấu trừ chi phí hoạt động.

– Không phải thực hiện thủ tục kê khai thuế.

Quy mô Quy mô từ nhỏ đến rất lớn. Quy mô nhỏ.
Quyền xuất nhập khẩu Được quyền xuất nhập khẩu theo các thủ tục luật định Không được quyền xuất nhập khẩu.
Đại diện theo pháp luật Không hạn chế số lượng và chức danh người đại diện theo pháp luật. Doanh nghiệp có thể đăng ký 01 hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật với các chức danh khác nhau. Chỉ có 01 người là đại diện theo pháp luật.
Giới hạn đăng ký – Không giới hạn số lượng doanh nghiệp có thể thành lập (trừ doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh và một số ngành nghề đặc biệt).

– Cá nhân, tổ chức đều có thể thành lập.

– Mỗi người chỉ được thành lập 01 hộ kinh doanh.

– Mỗi cá nhân có thể thành lập 01 hộ kinh doanh và đồng thời thành lập công ty (trừ doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp doanh).

– Chỉ cá nhân được quyền thành lập hộ kinh doanh, các tổ chức không được thành lập hộ kinh doanh.

Phạm vi hoạt động – Có thể mở chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh;

– Có thể phát triển mở rộng phạm vi hoạt động ra nước ngoài.

– Không được mở chi nhánh, văn phòng đại diện;

– Được phép hoạt động tại nhiều địa điểm ngoài trụ sở chính nhưng phải thông báo với cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý thị trường. Do đó, địa điểm kinh doanh cũng có nhiều hạn chế.

Lĩnh vực kinh doanh Không giới hạn số lượng và không giới hạn lĩnh vực hoạt động (trừ các ngành nghề thuộc danh mục cấm kinh doanh) Giới hạn số lượng và một số ngành nghề hoạt động.
Đặt tên Không trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên công ty khác trên phạm vi toàn quốc Không trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên hộ kinh doanh khác trong phạm vi quận, huyện
Nghĩa vụ thuế Nhiều, phức tạp do doanh nghiệp phải đóng 4 loại thuế bao gồm: Thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân. Ít và đơn giản hơn, hộ kinh doanh chỉ phải đóng 3 loại thuế là thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.
Giải thể Hồ sơ, thủ tục giải thể phức tạp và kéo dài Thủ tục giải thể đơn giản, nhanh chóng

Với những so sánh như trên, bạn nên lựa chọn hình thức hộ kinh doanh nếu hoạt động quy mô nhỏ, cần đơn giản về thủ tục kế toán – thuế, ngành nghề thông thường như buôn bán, dịch vụ thông thường. Với các hoạt động kinh doanh với quy mô lớn, đòi hỏi chuyên môn và uy tín cá thì bạn nên hoạt động theo hình thức doanh nghiệp.

Chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp

Trong giai đoạn đầu của quá trình khởi nghiệp, bạn có thể lựa chọn hình thức hộ kinh doanh với những ưu điểm về tính đơn giản, dễ quản lý. Tuy nhiên, khi việc kinh doanh mở rộng quy mô, hình thức hộ kinh doanh sẽ không còn phù hợp. Bạn có thể chuyển đổi hộ kinh doanh của mình trở thành hình thức doanh nghiệp. Thủ tục chuyển đổi không hề khó khăn hơn so với việc thành lập mới công ty. Trong khi đó, bạn có thể chuyển các tài sản, hàng hóa, thương hiệu cho công ty. Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh cá thể còn được hưởng nhiều chính sách ưu đãi về thuế, phí trong 3 năm đầu thành lập.

Vậy nếu đang hoạt động kinh doanh theo hình thức công ty mà bạn muốn chuyển đổi thành hình thức hộ kinh doanh thì sao? Trong trường hợp này thì rất tiếc pháp luật hiện chưa có quy định chuyển đổi trực tiếp từ hình thức doanh nghiệp sang hình thức hộ kinh doanh. Việc chuyển đổi phải thực hiện thông qua biện pháp giải thể doanh nghiệp và thành lập hộ kinh doanh mới.

Lựa chọn doanh nghiệp hay hộ kinh doanh khi khởi nghiệp là vấn đề mà hầu hết mọi người đều gặp phải. Với những phân tích, so sánh kể trên, chúng tôi hy vọng sẽ giúp cho bạn đưa ra được những lựa chọn phù hợp cho quá trình khởi nghiệp của mình.

Nếu bạn cần tư vấn 24/7 vui lòng liên hệ